Η εποχή της ενετοκρατίας αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες της ιστορίας του νησιού της Κέρκυρας. Στα περίπου 500 χρόνια που οι Ενετοί έμειναν στο νησί, διαμόρφωσαν τον πολιτισμό και την ιστορία του. Άφησαν πίσω πολλά μνημεία και αρχιτεκτονικά επιτεύγματα, τα περισσότερα από τα οποία στέκουν μέχρι και σήμερα. Τα δύο σημαντικότερα παραδείγματα είναι το Παλαιό και το Νέο Φρούριο, αλλά και οι οχυρώσεις της παλιάς πόλης της Κέρκυρας. Το μοναδικό αυτό αμυντικό σύστημα δεν αποτελεί μονάχα ένα ζωντανό μνημείο, αλλά και έναν θρύλο, τον οποίο έχουν με τα χρόνια πλάσει οι κάτοικοι του νησιού.
Το οχυρωματικό έργο των Ενετών, το οποίο με το πέρασμα του χρόνου συνεχίστηκε από τους Γάλλους και τους Βρετανούς, συμπεριελάμβανε δεκάδες υπόγειες διόδους, οι οποίες προσέφεραν πληθώρα πλεονεκτημάτων και δυνατοτήτων εν καιρώ πολέμου. Οι περισσότερες από αυτές βρισκόταν κοντά στα δύο φρούρια της πόλης, ή γύρω από αυτά και χρησιμοποιούνταν ως μέσο επικοινωνίας με στρατηγικά σημεία. Το εκτεταμένο αυτό δίκτυο δέχτηκε τεράστιες απώλειες κατά τη διάρκεια των βρετανικών καταστροφών, πριν από την παράδοση της Κέρκυρας στην Ελλάδα, αλλά παρόλα αυτά προστάτεψαν τους κατοίκους σε διάφορες περιόδους. Η σημαντικότερη από αυτές ήρθε κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν εξαιτίας των βομβαρδισμών οι κάτοικοι κατέφυγαν σε υπόγειες στοές και θαλάμους οι οποίοι είχαν κατασκευαστεί την περίοδο της Ενετοκρατίας. Τα περισσότερα δωμάτια βρισκόταν τόσο στο Παλαιό Φρούριο, όσο και στο Νέο.
Η τεράστια σημασία που είχαν οι λεγόμενες «μίνες» για τον λαό της Κέρκυρας, δημιούργησε μια ιδιαίτερη περιρρέουσα ατμόσφαιρα γύρω από αυτές. Από τις δύσκολες στιγμές του πολέμου, ακόμη μέχρι τα περίεργα παιδιά που εξερευνούσαν τα σκοτεινά σημεία της πόλης με αίσθημα περιηγητή, η πραγματικότητα, έγινε φαντασία και μυθοπλασία. Σταδιακά δημιουργήθηκαν θρύλοι οι οποίοι ζουν μέχρι και σήμερα ανάμεσα στους παλαιότερους κατοίκους του νησιού. Ο γνωστότερος από αυτούς αναφέρεται στη μίνα που οδηγεί στο Βίδο, το μικρό νησάκι βόρεια της πόλης της Κέρκυρας. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως υπήρχε και πιθανότατα υπάρχει μέχρι και σήμερα υπόγεια δίοδος η οποία προσέφερε την δυνατότητα ανεφοδιασμών εν καιρώ πολιορκίας και όχι μόνο. Δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι αναφέρουν πως έχουν ακούσει ιστορίες από παλαιότερους για το που βρίσκεται η είσοδος, ακόμα και από μερικούς που έχουν επιχειρήσει να τη διασχίσουν.
Μια ακόμη γνωστή περίπτωση θρύλου που είναι ιδιαίτερα γνωστός ανάμεσα στους κατοίκους της πόλης αφορά τη διάσημη αίθουσα των φρουράρχων, η οποία υποτίθεται πως βρισκόταν μέσα ή κάτω από τον προμαχώνα του Αγίου Αθανασίου. Η συγκεκριμένη αίθουσα λέγεται πως επικοινωνούσε με διάφορες μίνες και διακλαδώσεις τους, οι οποίες λέγεται πως ξεκινούσαν από το Παλαιό Φρούριο, περνούσαν από στρατηγικά σημεία της παλιάς πόλης, όπως το λεγόμενο «Βαϊλάτο» και κατέληγαν στο Νέο Φρούριο.
Πολλές είναι περιπτώσεις οχυρωματικών έργων που σήμερα έχουν σφραγιστεί εντελώς. Μέσα στον αστικό ιστό της παλιάς πόλης και πιο συγκεκριμένα στους προμαχώνες Σαραντάρη, Αγίου Αθανασίου και Ραϊμόνδου, υπάρχουν σφραγισμένες είσοδοι για τους εσωτερικούς χώρους των οχυρωματικών έργων που παραμένουν αχρησιμοποίητοι μέχρι και σήμερα. Ακόμη, στα πρώην οχυρά των Αβράμη και Σωτήρα, έξω από την παλιά πόλη, θα βρει κανείς τείχη, ακόμη και υποψία εισόδων. Το σύνολο αυτό αποτελεί ότι έχει απομείνει από τα οχυρωματικά έργα της Κέρκυρας, τα οποία με το πέρασμα του χρόνου αδυνατούν ολοένα και περισσότερο.
Μια βόλτα στην παλιά πόλη της Κέρκυρας μπορεί να μην αποδειχθεί η μοναδική ευκαιρία για ανακάλυψη κρυμμένων στοών που ίσως να περιμένατε. Παρόλα αυτά είναι σίγουρο πως θα σας ταξιδέψει σε μια εποχή που τα οχυρωματικά έργα δέσποζαν και αποτελούσαν το σημαντικότερο κομμάτι του νησιού. Ακόμη, ίσως έχετε την ευκαιρία να ανακαλύψετε μερικές από τις σχέσεις που είχαν τα φρούρια με τα υπόλοιπα οχυρωματικά έργα δημιουργώντας έτσι έναν χάρτη, ο οποίος συνυπάρχει με την σύγχρονη πόλη της Κέρκυρας, αλλά στην πραγματικότητα ανήκει σε άλλη εποχή.
